Normativity & Praxis: Łódź 12.-14.11.2026

Genealogia myślenia postmetafizycznego: kwestia podstaw normatywności w świetle pracy Jürgena Habermasa „Auch eine Geschichte der Philosophie/Also a History of Philosophy”

Łódź, 12.-14. Listopada 2026

 

Przeprowadzona przez Jürgena Habermasa genealogiczna analiza postmetafizycznego myślenia pokazuje, jak pewne istotne właściwości naszego współczesnego widzenia świata i pojmowania ludzkiej kondycji mają swoje głębokie źródło w religii. W szczególności chodzi tu o nasze myślenie na temat podstaw normatywności, czyli owej wiążącej nas mocy, która sprawia, że dajemy posłuch normom oraz prawnym uregulowaniom i to pomimo tego, że nasze myślenie i widzenie świata uległy zsekularyzowaniu. Dawanie posłuchu normom było niejako czymś oczywistym dopóty, dopóki normy czerpały swą obligującą moc z zapewniającego im ich ważność sacrum. Wraz z sekularyzacją myślenia kwestia owego źródła mocy wiążącej nabiera szczególnej doniosłości.

W związku z przygotowywanym przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego polskim przekładem dzieła Jürgena Habermasa „Auch eine Geschichte der Philosophie” Katedra Etyki i Estetyki w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Łódzkiego oraz Łódzki Oddział Polskiej Akademii Nauk organizują w dniach 12.-14 listopada 2026 międzynarodową konferencję zatytułowaną „The Genealogy of Post-Metaphysical Thinking: The Question of the Foundations of Normativity in Light of Jürgen Habermas's Work ‚Also a History of Philosophy‘””. Pośród zaproszonych key note speakers będą wybitni znawcy myśli Habermasa i komentatorzy powyższego dzieła.

Przedmiotem rozważań i analiz w ramach konferencji pragniemy uczynić oczywiście kwestię podstaw wiążącego charakteru norm w warunkach zsekularyzowanego świata. W obszarze naszego zainteresowania znaleźć się winna też rekonstruowana przez Jürgena Habermasa droga, którą krocząc europejska myśl filozoficzna – wraz z następującymi historycznymi przemianami samej rzeczywistości społecznej, politycznej i ekonomicznej – doprowadziły do wykształcenia się zdolności dawania posłuchu czysto rozumowej argumentacji i uzasadnianym z pomocą tej argumentacji abstrakcyjnym normom, które zasadnie, jak się zdaje, pretendują do powszechnej ważności. Kolejną istotną kwestią, która także winna znaleźć się w polu naszego zainteresowania, byłaby właśnie kwestia takiej obrony i interpretacji owego roszczenia do uniwersalnej ważności, wobec której bezzasadnym byłoby wysuwanie pod jej adresem oskarżeń o europocentryzm i kulturowy „imperializm”.

Zapraszamy do udziału w konferencji i zgłaszania referatów, w których poruszane będą któreś z kwestii szczególnie istotnych w dziele Habermasa oraz wskazanych w powyższym opisie.

Językami konferencji będą język angielski i język niemiecki.